Europa dąży do zakończenia importu rosyjskiego gazu pomimo uzależnienia od dostaw.

Według doniesień agencji Reuters, urzędnicy Unii Europejskiej zapowiedzieli, że we wtorek zostaną opublikowane plany zakazu zawierania nowych umów na dostawy rosyjskiego gazu do końca bieżącego roku.

Ponadto istniejące kontrakty z Moskwą mają zostać wygaszone do końca 2027 roku.

Po pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę w 2022 r. blok ustanowił niewiążący cel zaprzestania importu rosyjskich paliw kopalnych do 2027 r.

Urzędnicy Komisji Europejskiej poinformowali agencję Reuters o planowanym zobowiązaniu do zaproponowania w czerwcu zakazu zawierania nowych umów na import rosyjskiego gazu i kontraktów spotowych, z zamiarem wdrożenia go do końca 2025 roku.

Propozycja zakazu importu rosyjskiego gazu

Urzędnicy Unii Europejskiej, wypowiadający się anonimowo ze względu na poufny charakter planów, które mogą ulec zmianie przed publikacją, stwierdzili, że do końca 2027 r. zostanie złożony formalny wniosek o zakaz importu rosyjskiego gazu i skroplonego gazu ziemnego. Zakaz ten obejmie również istniejące kontrakty.

Aby proponowane środki prawne weszły w życie, muszą zostać zatwierdzone przez Parlament Europejski i kwalifikowaną większość państw członkowskich UE.

Pomimo sankcji UE na rosyjski węgiel i ropę naftową transportowaną drogą morską, gaz pozostaje wyłączony z sankcji ze względu na sprzeciw Słowacji i Węgier.

Te kraje, uzależnione od rosyjskiego gazu rurociągowego, argumentują, że alternatywni dostawcy doprowadzą do wzrostu kosztów energii. Należy zauważyć, że sankcje UE wymagają jednomyślnej zgody wszystkich 27 państw członkowskich.

Rosyjski gaz nadal płynie do Europy.

Europa nadal pozyskuje około 19% swojego gazu z Rosji za pośrednictwem gazociągu TurkStream i dostaw skroplonego gazu ziemnego.

Chociaż dostawy gazu z Rosji do Europy znacznie spadły w porównaniu z poziomem sprzed 2022 r. (o około 40%), Rosja nadal dostarcza pewne ilości gazu.

Kluczowym czynnikiem jest istnienie umów „take-or-pay” z Gazpromem, zobowiązujących europejskich odbiorców, którzy odmawiają dostaw gazu, do zrekompensowania znacznej części uzgodnionych kwot.

Komisja Europejska bada możliwości prawne, które pozwoliłyby europejskim firmom na rozwiązanie obecnych umów na dostawy rosyjskiego gazu bez ponoszenia konsekwencji finansowych.

Urzędnicy UE nie przedstawili szczegółów swojego planowanego podejścia. Eksperci prawni sugerują, że powołanie się na „siłę wyższą” w celu wycofania się z tych umów byłoby trudne i mogłoby prowadzić do kar lub arbitrażu dla kupujących.

Amerykański LNG do Europy

W obliczu konieczności zerwania wieloletnich zależności energetycznych od Rosji, Komisja Europejska zasygnalizowała rosnącą otwartość na znaczne zwiększenie importu skroplonego gazu ziemnego (LNG) ze Stanów Zjednoczonych.

Ta strategiczna zmiana odzwierciedla wielopłaszczyznowe wysiłki na rzecz wzmocnienia bezpieczeństwa energetycznego, dywersyfikacji źródeł dostaw i złagodzenia ryzyk ekonomicznych i geopolitycznych związanych z zależnością od rosyjskiej energii.

Potencjał zwiększonego handlu LNG między USA a UE stwarza zarówno możliwości, jak i wyzwania, wymagając starannego rozważenia zdolności infrastrukturalnych, dynamiki cen, implikacji środowiskowych oraz długoterminowych celów polityki energetycznej po obu stronach Atlantyku.

Ten krok ma również szersze implikacje dla globalnego krajobrazu energetycznego, potencjalnie zmieniając przepływy handlowe i sojusze geopolityczne, ponieważ Europa poszukuje alternatywnych partnerów energetycznych.

To również krok, którego domaga się od Europy prezydent USA Donald Trump, jako sposób na zmniejszenie nadwyżki handlowej z USA.

Komisja wyraża zaniepokojenie cenami energii i podkreśla, że wszelkie ograniczenia importu rosyjskiej energii powinny bardziej zaszkodzić Moskwie niż UE. Środki te muszą również uwzględniać ich wpływ na koszty paliw.

Stany Zjednoczone wzywają Rosję do negocjacji porozumienia pokojowego z Ukrainą. Pomyślne rozwiązanie mogłoby doprowadzić do przywrócenia dostaw rosyjskiej energii i złagodzenia istniejących sankcji.

Komisja Europejska początkowo zamierzała opublikować swój plan działania w marcu, ale odłożyła publikację, częściowo ze względu na niejasności związane z tymi rozwijającymi się wydarzeniami.