Petrol fiyatlarındaki düşüş kalıcı değil; İran ateşkesine rağmen spot piyasalarda sıçrama işareti

Basra Körfezi'nden gelen arzlar bloke kalmaya devam ederse, petrol fiyatlarının tekrar yükselmesi bekleniyor. 

Uzmanlar ayrıca fiyatların bu hafta yaşanan seviyenin çok altına düşmesinin muhtemel olmadığını düşünüyor. 

Petrol fiyatları, ABD ile İran arasındaki iki haftalık ateşkes anlaşmasına yanıt olarak bu hafta başında 2020'den bu yana gördükleri en sert düşüşü kaydetmişti. 

“Boğaz yeniden açılırsa fiyat düşüşü beklenir. Ancak fiyatların bu haftanın dip seviyesinin çok altına inmesi olası değil,” dedi Commerzbank AG emtia analisti Carsten Fritsch. 

Geçiş riskleri ve yeni ücretler boğazın yeniden açılmasını engelliyor

Uzmanlar, Hürmüz Boğazı tam olarak yeniden açılsa bile boğazı geçecek gemilerin güvenliğine ilişkin belirsizlik nedeniyle fiyatların bir risk primi taşıdığını söyledi. 

İran, boğazı geçecek gemiler için izin gerektirmek gibi yeni düzenlemeler uyguluyor. Ayrıca bir geçiş ücreti getirilmesi gündemde ve bunun tanker başına $2 million kadar yüksek olabileceği konuşuluyor.

Rystad Energy analistleri, sigortacılar ve gemi sahipleri gemilerinin güvenliğine dair kanıt talep etse bile, geçiş ücretinin çevresinde bir “diplomatik örtü” olacağını söyledi. 

“Bu iki haftalık pencere içinde bile, beklenti faaliyetin hepsi bir anda değil, ölçülü bir şekilde yeniden başlayacağı yönünde,” dedi Rystad analistleri e-posta yoluyla gönderilen bir yorumda. 

Önümüzdeki günlerde dikkat, Devrim Muhafızları tarafından düzenlenecek drone saldırısı risklerinin yüksek olmasının devam etmesi nedeniyle Hürmüz Boğazı'ndaki trafiğe odaklanacak. 

Mart ayında Hürmüz Boğazı'nın kapanmasının ardından Çin'in kayda değer ham petrol ithalatı düzeyi, özellikle ham petrol işleme hacimleriyle kıyaslandığında ayrı bir ilgi noktası oluşturuyor.

Ateşkes anlaşmasına yönelik yaygın güvensizlik belirgin; riskli ateşkesin Çarşamba gecesi başlamasından bu yana defalarca ihlal edilmiş olmasına rağmen, bildirildiğine göre yalnızca az sayıda gemi yola çıktı.

Deniz taşımacılığı şirketleri temkinli

Batılı deniz taşımacılığı hatları ve tanker şirketleri güvenlik garantileri talep ediyor ve kamuoyu açıklamalarında temkinli davranıyor.

Bu arada dünyanın ikinci büyük konteyner operatörü Maersk, bu hafta başında su yolunu geçmek için daha fazla açıklığa ihtiyaç duyduğunu ve henüz tam denizsel bir kesinlik olmadığını söyledi. 

Alman deniz hattı Hapag-Lloyd'un CEO'su Rolf Habben-Jansen Çarşamba günü müşterilere, kilit su yolunu ne kadar trafiğin kullanabileceğini değerlendirmek için henüz erken olduğunu söyledi. Bazı gemiler Körfez'den kısa süre içinde çıksa bile ağın tamamen yeniden kurulmasının en az altı hafta alacağını belirtti.

Yukarıdaki senaryo doğal olarak ateşkesin sona ermesiyle düşmanlıkların yeniden başlamayacağını varsayar. 

Öte yandan, gemi trafiğini izleme konusunda uzman Kpler'in verileri, ateşkes yürürlüğe girmeden hemen önce Körfez'de 187 dolu ham petrol tankeri "sıkışmış" durumda olduğunu gösterdi.

Taşınan ham petrol ve petrol ürünleri hacmi 172 milyon varil. Commerzbank'ın hesaplamalarına göre bu miktar, abluka öncesinde boğazdan geçen tipik 8–9 günlük transit hacmine yaklaşık olarak eşdeğer.

Ayrıca Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO), İran'ın bir geçiş ücreti koymasının tehlikeli bir emsal oluşturacağı konusunda uyardı; ABD Başkanı Donald Trump da böyle bir ücrete karşı çıktı. 

Vadeli işlemler ile fiziksel piyasalar arasındaki uyumsuzluk

Hürmüz Boğazı yeniden açılsa bile, sürecin aşamalı olması petrol piyasaları üzerinde önemli etki yaratacak ve vadeli işlemler ile fiziksel piyasa arasında bir uyumsuzluk oluşturacaktır. 

Örneğin, iki haftalık ateşkesin ilanından sonra vadeli işlemler piyasası rahatlamayı neredeyse anında fiyatlarken, fiziksel göstergeler hâlâ temkinliliği yansıtıyor, dedi Rystad.

Brent ham petrolün spot fiyatı düşmüş olsa da, temel piyasa göstergeleri sıkılığın sürdüğünü işaret ediyor. Anlık fiziksel fiyat farklarının (diferansiyeller) güçlü kalması, tanker taşıma maliyetlerinin (navlunların) yüksek seyretmesi ve yüksek kükürtlü ham petrol alıcılarının hâlâ prim ödüyor olması bekleniyor. 

Bu prim, Körfez dışındaki küresel arzın kıt olmasından kaynaklanıyor ve bu da arz güvenliği hissi sağlıyor. 

Bu uçurum, algılanan jeopolitik riskte düşüş olmasının petrol piyasasındaki operasyonel risklerin hızla azalması anlamına gelmediğini ortaya koyuyor, dedi Norveç merkezli enerji istihbarat şirketi.

Rystad Energy'e göre, tırmanma senaryosunda en hızlı ve en şiddetli tepkiyi vadeli işlem kontratları verir; çünkü bunların fiyatlaması olasılığı, opsiyonelliği ve korkuyu yansıtır.

Vadeli işlem eğrisinin ön ucunda genellikle en dik prim görülür. Tüccarlar burada, anlık arz kesintisi, tankerlere müdahale, Hürmüz Boğazı'ndaki gecikmeler ve daha geniş bir bölgesel askeri çatışma olasılığı gibi riskleri fiyatlar, diye eklediler Rystad analistleri. 

Bu eğilimler yalnızca kaybedilen varilleri temsil etmiyor; piyasanın zaman, öngörülemezlik ve kesintinin kısa, izole bir olayın ötesine genişleme olasılığını nasıl değerlediğinin bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.